
တိရိစ္ဆာန် endoscope တွေဟာ အခြေခံအားဖြင့် တိရိစ္ဆာန်တွေကို ခွဲမဖြတ်ပဲနဲ့ တိရိစ္ဆာန်တွေ အတွင်းဘက်ကို ကြည့်ခွင့်ပေးတဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာတွေပါ။ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်း အမျိုးမျိုးအတွက် ပုံစံထုတ်ထားသော အမျိုးအစား နှစ်မျိုးရှိသည်။ ပျော့ပြောင်းနိုင်တဲ့ စကုပ်တွေမှာ လေကြောင်းလမ်းကြောင်းတွေ၊ အူမလို နေရာတွေမှာ ကွေး၊လှည့်နိုင်တဲ့ အမျှင်အာကာသ ကေဘယ်လ်တွေ (သို့) ဒစ်ဂျစ်တယ် အာရုံခံတွေရှိတယ်။ တစ်ဖက်မှာ ကြမ်းတမ်းတဲ့ စကုပ်တွေက တိုက်ရိုက် ပစ်မှတ်ရှိရာမှာ အကောင်းဆုံး အလုပ်လုပ်တယ်၊ အဆစ်တွေ (သို့) ရေအိမ်ထဲကို ကြည့်တာမျိုးပေါ့။ ပိုသစ်တဲ့ မော်ဒယ်တွေမှာ HD ကင်မရာတွေ ပါလာပြီး ပုံမှန်အရွယ်အစားရဲ့ ၃၀ ကနေ ၁၅၀ ဆအထိ ချဲ့ပေးလို့ အခြားနည်းနဲ့ သတိမထားမိတဲ့ သေးငယ်တဲ့ ပြဿနာတွေကို ရှာဖွေဖို့ ဖြစ်နိုင်စေပါတယ်။ အများစုမှာလည်း ၎င်းတို့အကြားမှာ ဖြတ်သွားတဲ့ သေးငယ်တဲ့ လမ်းကြောင်းတွေရှိပါတယ် (အဓိကအားဖြင့် ၁၈.၈ မှ ၃.၈ မီလီမီတာအကြားမှာ) ဒါက ဆရာဝန်တွေကို တူညီတဲ့ အချိန်မှာ တူညီတဲ့ ကိရိယာတွေကို ထည့်ခွင့်ပေးတယ် ဒီတော့ ဖြစ်ပျက်တာကို စောင့်ကြည့်တာအစား သူတို့ တကယ်ပဲ တစ်ခုခုလုပ်လို့ရတယ်
အချိန်နဲ့တပြေးညီ HD ဗီဒီယိုတွေကို ကိရိယာတွေဆီ တိုက်ရိုက် ဝင်ရောက်ခွင့်နဲ့ ပေါင်းစပ်တဲ့အခါ တိရစ္ဆာန်ဆေးပညာဟာ ရောဂါရှာဖွေမှုနဲ့ ကုသမှု နှစ်ခုစလုံးအတွက် ကြီးမားတဲ့ အားဖြည့်ပေးမှု ရပါတယ်။ တိရိစ္ဆာန်များ၏ အစိတ်အပိုင်းများ မနှစ်က မကြာသေးခင်က လေ့လာမှုတစ်ခုက ပြတာက ဒီစနစ်တွေဟာ စာမေးပွဲအတွင်း ပြဿနာတွေကို ရှာဖွေရာမှာ ၉၂% တိကျမှုရှိတာပါ။ ဒါကို ပိုကောင်းအောင် လုပ်တာက တစ်ပြိုင်နက် လုပ်ဆောင်ချက်များစွာကို ခွင့်ပြုတဲ့ အလုပ်လုပ်တဲ့ လမ်းကြောင်းပါ။ တိရိစ္ဆာန်ဆရာဝန်တွေက လိုအပ်တဲ့နေရာမှာ တိတိကျကျ တစ်ရှူးနမူနာတွေ ကောက်ယူနိုင်ပြီး ခွဲစိတ်မှုမပြုဘဲနဲ့ အပြင်ပစ္စည်းတွေကို ထုတ်ယူနိုင်ပြီး ပြဿနာရှိတဲ့နေရာတွေကို ဆေးတိုက်ရိုက် ပို့ပေးနိုင်ပါတယ်။ ပုံတွေကို ကြည့်ရုံနဲ့စာရင် ဒီပေါင်းစပ်နည်းက မှားယွင်းတဲ့ ရောဂါရှာဖွေမှု နှစ်ဆနီးပါး လျော့စေပြီး ခွဲစိတ်မှုတွေဟာ ယေဘုယျအားဖြင့် အများကြီး ပိုလုံခြုံစေတယ်။ အရင်က အစာအိမ်ကို အပိုင်းလိုက် ခွဲစိတ်ဖို့ လိုအပ်ခဲ့တဲ့ ခွဲစိတ်မှုတွေဟာ အခုဆို ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သဘာဝအပေါက်တွေကနေ အမြန်လုပ်နေပါတယ်။ လူနာတွေဟာ အရင်ကထက် ၃ ရက်ကနေ ၅ ရက်လောက်တောင် ပိုမြန်မြန် ပြန်ကောင်းလာကြတယ်။
ခွေးနဲ့ ကြောင်တွေမှာ နာတာရှည်အန်တာ၊ ဝမ်းလျှောတာ၊ ဒါမှမဟုတ် မမျှော်လင့်ဘဲ အလေးချိန်ကျတာမျိုးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရင်ဆိုင်ရတဲ့အခါ အူမကြီး endoscopy က ရောဂါရှာဖွေရေး ချဉ်းကပ်မှုအတွက် အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းအဖြစ် ထင်ရှားပါတယ်။ ခေတ်မီ တိရိစ္ဆာန် endoscopes တွေနဲ့ မီးလုံးတွေနဲ့ HD ကင်မရာတွေ တပ်ဆင်ထားလို့ ဆရာဝန်တွေဟာ အစာအိမ်၊ အစာအိမ်နဲ့ အူမတွေ အတွင်းဘက်ကို ကြည့်နိုင်ပြီး ရောင်ရမ်းမှု၊ အသားအရေ အသားအရေ ပျက်စီးမှု၊ ဒါမှမဟုတ် မသင့်တော်တဲ့ နေရာမှာ ပိတ်မိနေတဲ့ တစ်ခုခုရဲ့ လက္ခဏာတွေကို ရှာ လက်တွေ့မှာ အံ့ဖွယ်ရာက လုပ်စဉ်မှာ အနီးကပ်ကြည့်တဲ့အခါ ဖြစ်ပေါ်တာပါ။ အကြောင်းက ပုံမှန် ဓာတ်မှန် (သို့) အူရိုင်းစွန်းမှာ လွတ်သွားနိုင်တဲ့ အပြင်အဆင်ထဲက အပြောင်းအလဲလေးတွေဟာ ရှင်းလင်းစွာ မြင်လာလို့ပါ။ ဒါ့အပြင် ကျွန်တော်တို့ လိုအပ်တဲ့နေရာကနေ တစ်ရှူးနမူနာတွေကို ယူခွင့်ပေးတဲ့ ဒီလက်လွယ်လမ်းကြောင်းက စကုပ်ကနေ ဖြတ်သန်းနေတယ်။ Journal of Veterinary Internal Medicine က လေ့လာမှုတွေက ဒါကို ထောက်ခံတယ်၊ endoscopic biopsy တွေဟာ အူရောင်ရမ်းနာရောဂါကို ရှာဖွေဖို့ ၉၂% တိကျမှုရှိတာကို ပြသတယ်၊ Ultrasound လမ်းညွှန်တဲ့ နမူနာတွေအတွက် ၆၇% ပဲရှိတာပါ။ ဒါက endoscopy ကို တိကျရုံတင်မက ကင်ဆာ၊ ကူးစက်ရောဂါ၊ ကိုယ်ခံအား ပြဿနာလို အန္တရာယ်များတဲ့ အခြေအနေတွေကို ခွဲခြားဖို့ ခွဲစိတ်မှု မလိုအပ်ပဲ အရေးပါစေပါတယ်။
အဆုတ်နှင့် ဆီးအောက်ခေါင်းစနစ်များကို သိပ်မှုန်းမှုဖြင့် စမ်းသပ်စစ်ဆေးရာတွင် အဆုတ်အတွင်းစမ်းသပ်ခြင်း (Endoscopy) သည် သိပ်မှုန်းမှုဆေးပညာတွင် ယုံကုံစိတ်ချရသော ကိရိယာတစ်မျှင်ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ လွယ်ကူစွာ လှုပ်ရှားနိုင်သော အဆုတ်အတွင်းစမ်းသပ်ကိရိယာများ (Flexible bronchoscopes) သည် လေလမ်းကြောင်းများ၏ ရှုပ်ထွေးသော ကွန်ရက်ကို ဖြတ်သန်း၍ နေ့စဉ်ခေါင်းမှုန်းခြင်း၊ လေပေါင်းပိုင်း ပျော့ပါးခြင်း (collapsed trachea) သို့မဟုတ် လေလမ်းကြောင်းများတွင် အလားအလာရှိသော အက်ဆ်ဆ်များကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။ ဤကိရိယာများဖြင့် အဆုတ်နှင့် အလ်ဗီးအိုလာ ရေစုပ်ထုတ်ခြင်း (bronchoalveolar lavage) ကို ဆေးစမ်းသပ်မှုအတွက် နမူနာများ ရယူရာတွင် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ဆီးအောက်ခေါင်းစနစ်အတွက် ဆီးအောက်ခေါင်းအတွင်းစမ်းသပ်ကိရိယာများ (cystoscopes) သည် တိရစ္ဆာန်၏ အရွယ်အစားပေါ်မ depend ကာ မှုန်းမှုမှုန်းမှု (rigid) သို့မဟုတ် လွယ်ကူစွာ လှုပ်ရှားနိုင်သော (flexible) အမျိုးအစားများဖြင့် ရရှိနိုင်ပါသည်။ ဤကိရိယာများဖြင့် ဆီးလမ်းကြောင်း (urethra) နှင့် ဆီးအောက်ခေါင်း (bladder) ကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှု၍ တိရစ္ဆာန်များတွင် ဆီးတွင် သွေးပါခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးသွားရာတွင် အခက်အခဲဖြစ်ခြင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေနိုင်ပါသည်။ ဤကိရိယာများဖြင့် လမ်းကြောင်းများ ကျုံ့ခြင်း၊ အက်ဆ်ဆ်များ သို့မဟုတ် ကျောက်များကဲ့သို့သော ပြဿနာများကို ချက်ချင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ မြောက်မြားသော သိပ်မှုန်းမှုဆေးပညာစာတမ်းများ (Veterinary Surgery) တွင် မောင်းနှင်ခဲ့သည့် သုတေသနအရ ဤအဆုတ်အတွင်းစမ်းသပ်ခြင်းနည်းလမ်းများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ရှေးနည်းလမ်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ရောဂါရှာဖွေရေး အချိန်ကို ရက် ၈ ရက်ခန့် လျော့ချနိုင်ပါသည်။ ထို့အပ besides အလွန်နည်းနှုန်းသော ဝင်ရောက်မှု (minimally invasive) ဖြစ်သောကြောင့် ကျောက်များကို ဖယ်ရှားခြင်း သို့မဟုတ် ကျုံ့နေသော နေရာများကို ကျယ်ပေးခြင်းကဲ့သို့သော ကုသမှုများကို အခြားအော်ပါရေးရှင်းများ မလိုအပ်ဘဲ တူညီသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွင် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
သိုးမွေးလုပ်ငန်းဆေးကုသရေးအတွက် အန္တရာယ်ကင်မရှာဖွေရေးစက်များသည် ရောဂါရှာဖွေရေးအတွက်သာမက အစွမ်းထက်သော အစွက်ဖောက်မှုများအတွက် အသုံးပြုနိုင်သည့် တိက်မှုအဆင့်မှီ ပလက်ဖောင်းများဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် လူနေမှုအခြေအနေများကို လျော့နည်းစေပါသည်၊ အထုံးအသုံးအများဆုံး အေးစေသည့် အချိန်ကို လျော့နည်းစေပါသည်၊ နောက်ဆက်တွဲ ပြန်လည်ကောင်းမောင်းရေးအတွက် ဝန်ပေါ်မှုကို လျော့နည်းစေပါသည်။
အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်တွေဟာ တစ်ခါတစ်လေ ငွေစက္ကူတွေ၊ အရုပ်လေးတွေ ဒါမှမဟုတ် အရိုးတွေတောင် မျိုတတ်ကြပြီး အဲဒီမှာ ပျော့ပြောင်းနိုင်တဲ့ endoscope တွေဟာ သက်ဆိုင်ရာ ဆေးပညာရှင်တွေအတွက် အသုံးဝင်ပါတယ်။ ဒီစကုပ်တွေက တိရိစ္ဆာန်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းဘက်ကို မြင်ခွင့်ပေးပြီး စကုပ်ရဲ့ လမ်းကြောင်းကနေ ဖြတ်သွားတဲ့ ကပ်စေး (သို့) ပြန်ယူတဲ့ အိုးလို အထူးကိရိယာတွေနဲ့ နိုင်ငံခြားအရာကို ဖမ်းယူတယ်။ ဒီနည်းလမ်းက ပြန်လည်သက်သာဖို့ အချိန်ကြာလွန်းလို့ ခွဲစိတ်မှုကြီး မလိုပါဘူး။ ရေရှည် အာဟာရ ထောက်ပံ့မှု လိုအပ်တဲ့ တိရိစ္ဆာန်တွေအတွက် PEG ပိုက်ကို တပ်ဆင်ပေးခြင်းဟာ endoscope လမ်းညွှန်ချက်နဲ့ လုပ်တဲ့ နောက်ထပ် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုပါ။ တိရိစ္ဆာန်ဆရာဝန်က ပိုက်ကို နေရာချပေးလို့ တိရိစ္ဆာန်ကို အငြိမ်သက်ဖို့ အချိန်ကို လျှော့ချပေးပြီး အစဉ်အလာ ခွဲစိတ်မှုတွေနဲ့ မကြာခဏ လာတဲ့ အသားဖြတ်တာနဲ့ ကူးစက်ရောဂါတွေကြောင့် အန္တရာယ်ကို လျော့နည်းစေပါတယ်။
ခေတ်မှီ သားနောက်ဆေး အင်ဒိုစကိုပ်များသည် ယခုအခါ ဟောလ်မီယမ် လေဆာများနှင့် လျှပ်စစ်-ရေအားဖြင့် အက်စ်တီနီသာ (lithotripters) ကဲ့သို့သော စွမ်းအင်အခြေပြု ကိရိယာများဖြင့် ပြုပြင်ထားပါသည်။ ဤကိရိယာများကူးစက်မှု လမ်းကြောင်း သို့မဟုတ် ဆီးအိတ်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသော ကျောက်များကို လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတွင်း တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုရှိမ်းခြင်းဖြင့် ကျောက်များကို အစိတ်စိတ်ခွဲနိုင်ပါသည်။ ဤကိရိယာများကြောင့် ကျောက်အစိတ်အပိုင်းများသည် ခန္တာကိုယ်အတွင်းမှ သဘောထားသည့်အတိုင်း သဘောထားသည့်အတိုင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ပါသည်။ အစာအာဟာရ လမ်းကြောင်း ပေါလစ်များ သို့မဟုတ် အစေးအနောက် အဆင့်နှင့် အသုံးပြုနိုင်သော အက်စ်တီနီသာများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ဆရာဝန်များသည် အထူးပြုထားသော ကိရိယာများဖြစ်သော လျှပ်စစ်အားဖြင့် အသုံးပြုသော စ်နာများ (electrosurgical snares) နှင့် ဇီဝအစိတ်အပိုင်း နမူနာယူသော ဖော်စပ်များ (biopsy forceps) တို့ကို အသုံးပြု၍ အင်ဒိုစကိုပ်၏ အလုပ်လုပ်သော အချောင်းမှတစ်ဆင့် အသုံးပြုနိုင်သည့် အသုံးပြုမှု အတိအကျဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် သားနောက်ဆေး အသုံးပြုမှု နည်းလမ်းများအပေါ် ပြုလုပ်သော မှီခိုမှုနည်းသော နည်းလမ်းများနှင့် ပတ်သက်သော လေ့လာမှုတွင် ဤအင်ဒိုစကိုပ် ကုသမှုများကို ခံစားရသော လူနောက်ဆေး အသိုက်များသည် ရိုးရိုးရှင်းရှ်င်း ဖွင့်ပေးသော အော်ပေးရှင်းများကို ခံစားရသော လူနောက်ဆေး အသိုက်များထက် အော်ပေးရှင်းပြီးနောက် ပုံမှန်အတိုင်း ၆၀ ရှိသော ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြေအနေများ နည်းပါသည်။
Endoscopic biopsy ဟာ တိရိစ္ဆာန် ကျန်းမာရေး ပြဿနာတွေကို ရှာဖွေရာမှာ အဓိက အောင်မြင်မှုတစ်ခုဖြစ်လာတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပိုင်းကို အချိန်နဲ့တပြေးညီ မြင်နိုင်တဲ့ အရည်အသွေးနဲ့အတူ တိရစ္ဆာန်ဆရာဝန်တွေဟာ ပြဿနာရှိတဲ့ နေရာတွေကို တိကျစွာ ရှာဖွေနိုင်ပြီး မှန်းဆမှု (သို့) အခြေခံ ပုံထုတ်ခြင်းအပေါ် အားကိုးတဲ့ ရှေးနည်းတွေနဲ့ ယှဉ်ရင် ပိုကောင်းတဲ့ အရည်အသွေးရှိတဲ့ နမူနာတွေကို ယူနိုင်ပါတယ်။ ဒါက တစ်ခုခု မှားယွင်းတဲ့အခါ ကျရှုံးတဲ့ ရောဂါရှာဖွေမှု နည်းစေတာပါ။ အစာအိမ်ကို လှုံ့ဆော်တာ (သို့) အူမဆိုင်ရာ ရောဂါလို ရောင်ရမ်းမှု ပြဿနာတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့အခါ အသားလွှာကို တကယ် မြင်နိုင်ခြင်းက ပြဿနာက တကယ်ရှိရာကနေ နမူနာတွေ လာတာ သေချာစေပါတယ်။ အကျိတ်တွေအတွက် ဆရာဝန်တွေဟာ မျက်နှာပြင်ပုံ၊ သွေးကြောပုံစံနဲ့ အရောင်ပြောင်းလဲမှုလို အရာတွေကို ကြည့်ပြီး ဓာတ်ခွဲခန်း စမ်းသပ်မှုတွေ မတည်ငြိမ်ခင်မှာတောင်မှ အကျိတ်ဟာ ကင်ဆာဖြစ်လောက်လားဆိုတာ သိဖို့ ကြိုးစားတယ်။ ဒီနည်းပညာက ကြီးမားတဲ့ အပိုင်းတွေကို မလိုအပ်တာကြောင့် အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်တွေကို ခွဲစိတ်မှု မလုပ်ပဲ အချိန်ကြာလာတာနဲ့ အမျှ အကြိမ်ကြိမ် စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။ လေ့လာမှုတွေက ပြတာက အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်တွေရဲ့ အစာခြေစနစ်ထဲက ကင်ဆာကို ကြည့်တဲ့အခါ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်တွေဟာ ၁၀ ကြိမ်မှာ ၉ ကြိမ်လောက် မှန်ကန်တဲ့ အဖြေတွေရတာပါ။ ဒါက သူတို့ကို အလွယ်တကူ ရောက်နိုင်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းတွေကနေ တစ်ရှူးနမူနာတွေရဖို့ သွားဖို့ နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်စေတယ်။
အပူပြင်းသော သတင်း