အစဉ်အလာ ပုံထုတ်နည်းက ဓာတ်မှန်ခန်းတွေမှာ လူနာတွေကို ဓာတ်မှန်ရိုက်ဖို့ ဆေးရုံတစ်ရုံလုံးဖြတ်ပြီး ရွှေ့တာပါ။ ဒါက အချိန်ဆွဲရင်း ခေါင်းကိုက်စေတယ်၊ လူတွေကို ပို့ဆောင်ရင်း မလိုအပ်တဲ့ နှောင့်နှေးမှုတွေ ဖြစ်စေပြီး တစ်ခါတစ်လေမှာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်တဲ့ လူနာတွေကို ပိုကြီးတဲ့ အန္တရာယ်ရှိစေပါတယ်။ ဒီမှာ သယ်ဆောင်လို့ရတဲ့ ဓာတ်မှန်စက်တွေ ဝင်လာတာပါ။ ဒီကိရိယာတွေက ဒီပိုပြီးခက်ခဲတဲ့ အဆင့်တွေကို ဖြတ်တောက်ပေးတော့ ဆရာဝန်တွေဟာ လူနာရဲ့ အိပ်ရာဘေးမှာ ဓာတ်ပုံရိုက်နိုင်တာပေါ့။ သုတေသနအရဆိုရင် ပုံမှန် ပုံသေစနစ်တွေနဲ့ နှိုင်းကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီပြောင်းရွှေ့မှုကြောင့် ပုံကို ရိုက်ယူဖို့ လိုအပ်တဲ့ အချိန်ရဲ့ ထက်ဝက်နီးပါးကို လျှော့ချပေးနိုင်တာ တွေ့ရပါတယ်။ Critical Care Medicine ကနေပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ မကြာခင်က လေ့လာမှုမှာ အတော်လေး သိသာတဲ့ တွေ့ရှိမှုပါ၊ ပို့ဆောင်ရေးမှာ ချွေတာမိနစ်တိုင်းဟာ လက်တွေ့မှာ ဆေးပညာဆိုင်ရာ ယိုယွင်းလာမှု ဖြစ်နိုင်ခြေကို ၂.၃% လောက် လျှော့ချပေးပါတယ်။ ခေတ်သစ်ဆဲလ်လူလာတွေ ဓာတ်ခဲသုံးပြီး ပိုပေါ့ပါးလာပြီး ဓာတ်မှန်ပညာရှင်တွေကို အလုပ်တစ်ခုပြီးတဲ့အချိန်မှာပဲ အခြားတစ်ခုစလုပ်စရာမလိုပဲ တစ်ပြိုင်နက် လုပ်ဆောင်ချက်များစွာ လုပ်နိုင်စေပါတယ်။ ဒီသယ်ဆောင်လို့ရတဲ့ စနစ်တွေဆီ ကူးပြောင်းတဲ့ ဆေးရုံတွေဟာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ပထမဆုံး ပုံရိပ်ဖမ်းယူချိန်ကို ၃၀% လောက်လျော့ကျတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါက လူနာစောင့်ရှောက်မှုအပေါ် မြန်ဆန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေချရာမှာ ကြီးမားတဲ့ ခြားနားမှုတစ်ခုဖြစ်စေပါတယ်။
ပိုတ်အောက်သုံး X-ray စက်များသည် လူနာများကို ကုသရာတွင် ဆရာဝန်များအား ချက်ချင်းပုံရှုပ်များ ပေးစေပါသည်။ ထိုသို့ဖြင့် နောက်ကြောင်းစောင်းမှုအချိန်များကို နောက်ကြောင်းစောင်းမှု နှစ်နှစ်ခြားနှင့် အချိန်ကုန်သက်သော ရှေးရိုးစွဲ နည်းလမ်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အလွန်အမင်း လျော့နည်းသွားပါသည်။ အထိခိုက်မှုအခြေအနေများတွင် ထိုသို့သော အမြန်ရလဒ်များကို ရရှိခြင်းသည် အရေးကြီးဆုံးဖြစ်ပါသည်။ Emergency Medicine ဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် လေ့လာမှုများအရ ဤမှုန်းသော စနစ်များကို အသုံးပြုသည့်အခါ တုံ့ပြန်မှုအချိန်များသည် ၅၅% ခန့် လျော့နည်းသွားပါသည်။ အဝေးမှ ရေဒီယိုလော်ဂီစိတ်ပညာရှင်များသည် အထူးဆော့ဖ်ဝဲကိရိယာများမှတစ်ဆင့် စက်ကိရိယာများကို တိကျစွာ နေရာချပေးပါသည်။ ထိုသို့ဖြင့် အရေးကြီးသော အရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် ရှိနေသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို မထိခိုက်စေဘဲ ရေးသားမှုများ၏ တိကျမှုကို မြင့်တင်ပေးပါသည်။ စက်ရှိသည့် ပုံရှုပ်စနစ်များသည် ဒေတာများ အလွန်နှေးကွေးစွာ လွှဲပေးခြင်းနှင့် လမ်းကြောင်းသတ်မှတ်မှု ပြဿနာများဖြင့် အလွန်ခက်ခဲပါသည်။ သို့သော် ပိုတ်အောက်သုံး စက်များသည် ဆရာဝန်များအား စမ်းသပ်မှုအတွင်း ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေအနေများနှင့် မျက်နှာစာတွင် မြင်ရသည့် ပုံရှုပ်များကို တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အရေးပေါ်အဖွဲ့များသည် အသက်အန္တရာယ်ရှိသည့် လုပ်ဆောင်မှုများအတွက် ဤစက်များကို အလွန်အမင်း အားကိုးကြပါသည်။ ဥပမါ- အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်နေသည့် အခြေအနေတွင် ရင်ဘတ်တွင် ပိုက်များ ထည့်သွင်းခြင်း (chest tube insertion) သို့မဟုတ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းတွင် ရုတ်တရက် ရေစုပ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ဆေးဝါးများကို အမြန်စတာတ်ခြင်း (diuretics) စသည်ဖြင့် ဖြစ်ပါသည်။ ထိခိုက်မှုအပြီး အရေးကြီးသည့် ပထမမိနစ် ၆၀ အတွင်း ကုသမှုများကို စတင်ပေးခြင်းသည် နေ့စဥ်အသက်များကို ကယ်တင်ပေးပါသည်။

ပို့ဆောင်ရေးလုပ်နိုင်သည့် X-ray စက်များကို အထူးသဖြင့် လူနာ၏ အခြေအနေများ အလွန်မတည်ငြိမ်သည့် အခြေအနေများဖြစ်သည့် ထုံးထုံးလုံးလုံး၊ ARDS နှင့် သွေးကြောထဲသို့ ပိုက်လုံးထည့်ပြီးနောက် အခြေအနေများတွင် အန္တရာယ်များသည့် လူနာများကို ရွှေ့ပေးခြင်းကို လျော့နည်းစေပါသည်။ ဆရာဝန်များသည် လူနာများကို ICU၊ အရေးပေါ်အခန်း (ER) သို့မဟုတ် အော်ပေးရှင်းခန်းအထိ ရွှေ့ပေးစေခြင်းမရှိဘဲ အောက်ပါနေရာများတွင် ဓာတ်မှန်ရှုမ်းခြင်းများကို တိုက်ရိုက်ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ လူနာများသည် သွေးပေါင်ချိန်နိမ့်ခြင်း၊ အသက်ရှုလမ်းကြောင်းအတွင်း ပိုက်လုံးများ အလွန်အမင်း အန္တရာယ်ရှိခြင်း သို့မဟုတ် ကော်သီတာများ လွဲမျော့သွားနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ရွှေ့ပေးခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။ လူနာများကို နေရာတွင်ပဲ ထားခြင်းဖြင့် သွေးပေါင်ချိန်နှင့် အခြားသေးငယ်သည့် အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေများကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါသည်။ IV လိုင်းများကို လုံခြုံစေပါသည်။ အသက်ရှုကူးလောင်းများနှင့် ဆက်သွယ်မှုများကို မျော့နေခြင်းမှ ကာကွယ်ပါသည်။ အပ်စ်ကုသမှုများနှင့် ရင်ဘတ်တွင် ထည့်သော ပိုက်များကို နေရာတွင်ပဲ ထားရှိနိုင်ပါသည်။ ဆေးရုံအလုပ်လုပ်မှုများကို လေ့လာသည့် သုတေသနများတွင် အရေးကြီးသည့် အချက်တစ်ခုကို တွေ့ရှိခဲ့ပါသည်။ လူနာများကို ရွှေ့ပေးခြင်းကို ဖျောက်ပေးခြင်းဖြင့် အထူးသဖြင့် အသက်အန္တရာယ်ရှိသည့် လူနာများတွင် ဒုတိယအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ထုံးထုံးလုံးလုံးများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြင်းကို ၄၀ ရှိသည့် ရှုခ်မှုဖြင့် လျော့နည်းစေပါသည်။
အိပ်ခါးပေါ်တွင်ပဲ ရှိနေစဥ် ဓာတ်မှုန်ရှုစ်ထားခြင်းသည် ဘယ်လောက်အထ do ပိုမိုလုံခြုံသည်ဆိုသည့်အကြောင်း အထေက်အထားများ ရှိပါသည်။ မနေ့နှစ်က Critical Care Medicine ဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် သုတေသနအရ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအချိန်ကို တစ်မိနစ်သာ လျော့ချပေးလျှင် လူနေမှုအခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ခြေ ၂.၃% ခန့် လျော့ကျစေပါသည်။ အချိန်ကို ချွေတာခြင်းနှင့် ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် ကုသမှုရလေးဒ်များကြား တိကျသည့် ဆက်နှုံ့မှုကြောင့် ဤအန္တရာယ်များရှိသည့် လူနာများကို အများဆုံး မှုန်ညင်စွာ ရှိနေစေရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဤသည်မှာ သွေးပေါင်ချိန် ၉၀ mmHg အောက်သို့ ကျသွားသည့် လူနာများ၊ အောက်ဆီဂျင်အထူးထောက်ပံ့မှုဖြင့်ပင် အောက်ဆီဂျင်ပြည့်ဝမှု ၉၂% အထက် ထိန်းသိမ်းရန် အခက်အခဲရှိသည့် လူနာများ သို့မဟုတ် Glasgow Coma Scale တွင် ၈ သို့မဟုတ် ၈ အောက် ရမှတ်ရသည့် လူနာများကို ဆိုလိုပါသည်။ ဤအားနည်းသည့် အုပ်စုများအတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် လွယ်ကူသည်ဟု ထင်ရသည့် လူနာပြောင်းရေးလုပ်ငန်းသည် အမှန်တကယ်တွင် အန္တရာယ်များစွာ ပါဝင်ပါသည်။ ထိုအန္တရာယ်များကို ဆရာဝန်များသည် ဖော်ပ်ဆောင်မှုများ၏ အကျိုးကျေးဇူးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြီး သေချာစွာ စဥ်းစားရပါမည်။
| သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် အိပ်ခါးပေါ်တွင်ပဲ ရှိနေစဥ် ဓာတ်မှုန်ရှုစ်ထားခြင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု |
|---|
| မက်ထရစ် |
| ရှုစ်ထားခြင်းအထိ အချိန် |
| လူနေမှုအခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ခြေ |
| ဝန်ထမ်းအရင်းအမြစ်များ ခွဲဝေသုံးစွဲခြင်း |
သယ်ဆောင်ရလွယ်သော ဓာတ်မှန်ကိရိယာများသည် အရေးပေါ်တုံ့ပြန်မှုကို ပြောင်းလဲစေပြီး အချိန်အကန့်အသတ်နှင့် အကန့်အသတ်ရှိသည့် အရင်းအမြစ်များအောက်တွင် ဒါဇင်ချီသော ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူများကို ဦးစားပေးသတ်မှတ်ရာတွင် အရေးပေါ်နေရာများတွင် လျင်မြန်စွာ၊ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျသော ပုံ
ပထမဆုံးအရေးပေါ်တုံ့ပြန်မှုအဖွဲ့ဝင်များသည် အဖြစ်အပျက်နေရာသို့ရောက်ရှိလာသည့်အခါ လူနာများနှင့် ပထမဆုံးဆုံးမှုပြုပြီးနောက် ဤပို့ဆောင်ရေးအတွက် အဆင်ပေါ်သော ပုံရေးသားမှုစနစ်များကို ချက်ချင်းအသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ဤကိရိယာများသည် လျှို့ဝှက်ထားသော အသက်ရှူလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့မှုများ၊ ရင်ဘတ်အတွင်းတွင် အန္တရာယ်များဖော်ပေးသော ဖိအားများ စုပုံလာမှုများနှင့် ဗိုက်နေရာတွင် လေအိတ်များ ပေါ်ပေါက်ခြင်းတို့ကဲ့သို့သော အရေးကြီးသော ပြဿနာများကို ကုန်းမှုန်းချိန် ၉၀ စက္ကန်ဒ်အတွင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ဤသည်မျှသော အမြန်နှုန်းနှင့် တိကျမှုသည် လူတစ်ဦးကို အမြင်ဖြင့်သုံးသပ်ခြင်း သို့မဟုတ် စတက်သော်စကော့ပ်ဖြင့် နားစွင်းခြင်းထက် ပိုမိုမြန်ဆန်ပြီး တိကျမှုပိုများပါသည်။ ဤအရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် အကျုံးဝင်သည့် အဓိကအကျေးဇူးမှာ အချိန်အရေးကြီးသည့် အရေးပေါ်အဆင်ပေးမှုဆုံးဖြတ်ချက်များကို မြန်ဆန်စေခြင်းဖြစ်ပါသည်။ လူနာ၏ အခြေအနေကို မည်သည့်အတွေးအမြင်ဖြင့် ခန့်မှန်းထားသည်ကို အခြေခံ၍ ဆေးကုသမှုများကို ဆောင်ရွက်ခြင်းအစား အခုအခါတွင် ဆေးကုသရှင်များသည် အမှန်တကယ်သော အချက်အလက်များကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ကြီးမားသော အရေးပေါ်အဖြစ်အပျက်များကို စမ်းသပ်ရှုမ်းစမ်းမှုများတွင် ဤစနစ်များကို စမ်းသပ်အသုံးပြုခဲ့သည့် အဖွဲ့များသည် ကုသမှုအများအပြားကို အဆင်ပေးရာတွင် အမှားအမှင်များ သိသိသာသာ လျော့နည်းလာကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ကြပါသည်။ အထူးသဖြင့် အစပိုင်းတွင် မှန်ကန်စွာ မြင်သာမှုမရှိသော ထိခိုက်မှုများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိရှိမှုမရှိပါက အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည့် လူနာများကို မှားယွင်းသော ကုသမှုလမ်းကြောင်းသို့ ပို့ဆောင်မှုများသည် အများအားဖြင့် ၄၀ ရှိသည်။
အမေရိကန် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များ ကောလိပ်ရဲ့ ၂၀၂၄ စစ်တမ်းအရ အဆင့် ၁ သောက စင်တာတွေရဲ့ သုံးပုံနှစ်ပုံဟာ သူတို့ရဲ့ ရွေ့လျားနိုင်တဲ့ အထူးကြပ်မတ်ကုသရေး ယူနစ်တွေနဲ့ ဘေးအန္တရာယ် တုံ့ပြန်ရေး ယာဉ်တွေအတွင်း သယ်ဆောင်ရနိုင်တဲ့ ဓာတ်မှန်စက်တွေ တပ်ဆင်ဖို့ စတင်ခဲ့တယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်အတွက် အကြောင်းရင်းကောင်းတွေရှိတယ်။ ပထမက လူနာတွေဟာ ပို့ဆောင်ရေးမှာ ဒဏ်ရာတွေနည်းနည်း ခံစားရတယ်၊ သူတို့ကို ထပ်ပြီး ပို့ဖို့မလိုတော့ဘူး။ ဒုတိယက ပုံတွေကို ချက်ချင်းမြင်တာနဲ့ ဆရာဝန်တွေဟာ ခွဲစိတ်မှုကို ပိုပြီး မြန်မြန် စီစဉ်နိုင်တာပါ။ သယ်ဆောင်ရလွယ်တဲ့ ဓာတ်မှန်တွေဟာ လုံခြုံတဲ့ တယ်လီဆေးကုသမှုစနစ်တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ထားရင် အထူးကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်တယ်။ အထူးကုတွေက ဒီကွင်းဆင်းပုံတွေကို ချက်ချင်းနီးပါး ကြည့်နိုင်တော့ အရေးပါတဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု ဆုံးဖြတ်ချက်တွေချနေတုန်း ရောဂါရှာဖွေမှုကို စောင့်နေတာ မရှိတော့ဘူး။ လက်တွေ့ကမ္ဘာ စမ်းသပ်မှုတွေက ဒီသယ်ဆောင်လို့ရတဲ့ စနစ်တွေဟာ ဆေးရုံရောက်တဲ့အထိ လူနာတွေ စောင့်ရတဲ့ အစဉ်အလာ နည်းတွေနဲ့ ယှဉ်ရင် ကုသမှု နှောင့်နှေးမှုတွေကို ထက်ဝက်နီးပါး လျှော့ချပေးတာကို ပြသပါတယ်။ ဒီကိရိယာတွေကို စစ်မြေပြင် အခြေအနေကနေ ငလျင်နောက်မှာ ပြိုကျတဲ့ အဆောက်အအုံတွေအထိ အရာတိုင်းကို ကိုင်တွယ်ဖို့ လုံလောက်တဲ့ ခိုင်မာမှုရှိအောင် တည်ဆောက်ထားတယ်။ ဒီနေ့ အရေးပေါ် ဆေးပညာမှာ အလုပ်လုပ်တဲ့ ဘယ်သူမဆိုအတွက် မရှိမဖြစ် ကိရိယာဖြစ်အောင် လုပ်ထားတာပါ။

အပူပြင်းသော သတင်း