Laparoscopie is een vorm van chirurgie waarbij artsen in het lichaam kunnen kijken en operaties kunnen uitvoeren met behulp van zeer kleine sneden in de huid. In wezen gebeuren hier twee hoofddingen: ten eerste wordt koolstofdioxidegas in de buik geblazen om de buikwand van de onderliggende organen te tillen, waardoor er ruimte ontstaat om te werken. Ten tweede komt het eigenlijke kijkgedeelte. Chirurgen brengen via een speciale opening, bekend als een trocar, een instrument genaamd laparoscoop naar binnen. Dit apparaat bevat glaslensjes en lichtvezels die duidelijke, vergrote beelden naar een scherm sturen, zodat ze precies weten waar ze tijdens de operatie moeten handelen. De meeste kijkspuiten zijn uitgerust met rechte of licht hoekige lenzen (meestal ongeveer 30 graden), zodat chirurgen in moeilijk bereikbare gebieden kunnen kijken zonder hun instrumenten voortdurend te hoeven verplaatsen. In vergelijking met traditionele open chirurgische methoden veroorzaakt laparoscopie veel minder weefselbeschadiging, laat de buikwand intact, maakt nauwkeurige ingrepen mogelijk en leidt over het algemeen tot minder bloedverlies tijdens operaties. Patiënten herstellen vaak sneller, wat deze aanpak steeds populairder maakt bij zowel artsen als patiënten.
Vier geïntegreerde componenten vormen de technische basis van laparoscopische chirurgie:
Het vakgebied van de algemene chirurgie heeft dankzij laparoscopische technieken grote veranderingen doorgemaakt bij de behandeling van veelvoorkomende buikproblemen. Neem als voorbeeld galblaasverwijdering: bij een laparoscopische ingreep verblijven patiënten doorgaans minder dan een dag in het ziekenhuis en lopen zij ongeveer 60% minder risico op complicaties dan bij traditionele open chirurgie. Bij gevallen van blindedarmontsteking betekent een minimaal invasieve aanpak minder pijn na de operatie en kunnen mensen ongeveer 3 tot 5 dagen eerder weer op vertrouwen. Voor personen die een hernia-reparatie nodig hebben, blijft de kans op terugkeer onder de 5%, en is er bovendien een duidelijke daling van infecties op de operatieplaats. Deze ingrepen worden uitgevoerd via kleine sneden van slechts een halve tot één centimeter lang. De kleinere openingen stellen chirurgen in staat om nauwkeurig te werken zonder veel schade aan spieren of zenuwen toe te brengen, en ze laten nauwelijks zichtbare littekens achter. De meeste mensen kunnen binnen twee weken weer aan hun normale activiteiten beginnen, wat deze technieken uitermate waardevol maakt voor ziekenhuizen die elke maand met grote aantallen vergelijkbare operaties te maken hebben.
Laparoscopie blijft de standaardmethode voor het verwijderen van endometriose binnen gynaecologische kringen, waardoor chronische bekkenpijn met ongeveer 70% afneemt en vrouwen hun vruchtbaarheid beter kunnen behouden. Wanneer artsen ovariumcysten laparoscopisch verwijderen in plaats van via traditionele methoden, behouden zij doorgaans meer ovariweefsel, terwijl de kans op terugkeer van cysten onder de 15% blijft. In de urologie verkort een laparoscopische nierverwijdering de ziekenhuisopname tijd met ongeveer 40% vergeleken met open ingrepen. De meeste patiënten hebben bovendien veel minder bloedverlies, meestal minder dan 100 ml tijdens de operatie. Het vergrote zicht dat laparoscopische instrumenten bieden, maakt het grootste verschil in nauwe ruimtes zoals het bekken en achter het peritoneum. Chirurgen kunnen hierdoor veiliger en preciezer ingrepen uitvoeren aan de prostaat, de blaas en zelfs delen van de nier. Een interessant gegeven is dat ongeveer een derde van de patiënten die een laparoscopische urologische ingreep ondergaan, geen opioïden nodig heeft na herstel, wat veel zegt over de veiligheidsprofiel van de ingreep en over hoe goed daadwerkelijk wordt ingespeeld op de behoeften van de patiënt.
Laparoscopische chirurgie vermindert chirurgische trauma aanzienlijk. De incisies zijn slechts ongeveer een halve tot één centimeter lang, terwijl bij traditionele open chirurgie veel grotere openingen nodig zijn van ongeveer tien tot twintig centimeter. Wat betekent dit in de praktijk? Patiënten ondervinden tijdens de operatie zelf ongeveer dertig tot vijftig procent minder bloedingen en melden over het algemeen veel minder pijn achteraf. Op standaard pijnschalen beoordelen mensen die een laparoscopische ingreep hebben ondergaan hun ongemak meestal op een drie tot vier op een schaal van tien, terwijl patiënten die een open chirurgie ondergingen hun pijn vaak inschatten tussen zes en acht. De hersteltijd versnelt ook aanzienlijk. De meeste mensen kunnen binnen zeven tot veertien dagen weer terugkeren naar hun normale dagelijks routine, vergeleken met de zes tot acht weken die nodig zijn voor volledig herstel na open chirurgie. Recente onderzoeksresultaten gepubliceerd in JAMA Surgery bestudeerden specifiek colectomieën die laparoscopisch werden uitgevoerd. Daarbij werd vastgesteld dat patiënten bijna 30% sneller zelfstandig konden lopen en bijna drie weken eerder konden terugkeren naar hun werk. Deze verbeteringen treden op omdat de buikspieren minder worden doorgesneden en er tijdens de ingreep minder schade ontstaat aan zenuwen en bloedvaten.
Bij het uitvoeren van laparoscopische ingrepen vermindert de afgesloten omgeving gevuld met gas aanzienlijk de risico's op besmetting. Volgens een recent onderzoek van de CDC uit 2024, leidt dit tot veel lagere infecties op de operatieplaats, namelijk slechts 2,1%, vergeleken met bijna het dubbele (5,8%) bij traditionele open chirurgie. Patiënten die een minimaal invasieve techniek ondergaan, beginnen ook sneller na de operatie weer te eten, meestal binnen ongeveer 12 uur in plaats van tot wel 48 uur te moeten wachten bij open ingrepen. Ze krijgen ook veel minder ademhalingsproblemen, waarbij het complicatierisico daalt van 4,1% naar slechts 1,2%. Daarnaast is er nog een groot voordeel: patiënten hebben gemiddeld ongeveer 62% minder pijnstilling nodig, gemeten in morfine-equivalenten. De ziekenhuisopname duurt aanzienlijk korter bij verschillende soorten operaties. Neem bijvoorbeeld blindedarmoperaties: de meeste mensen kunnen dezelfde dag nog naar huis na een laparoscopische ingreep, terwijl patiënten die een open ingreep ondergingen doorgaans zo'n vier dagen blijven liggen. Recente, multiculturele onderzoeken tonen aan dat al deze voordelen resulteren in iets indrukwekkends: een daling van 33% in het aantal patiënten dat binnen 30 dagen na de operatie terugkeert naar het ziekenhuis. En belangrijk is dat dit allemaal niet ten koste gaat van de behandelresultaten op cruciale momenten, zoals bij kankertherapie of andere essentiële functies bij ingrepen aan de dikke darm, lever en alvleesklier.
Hot NewsOf het nu gaat om zakelijke samenwerking of branchewissel.
EN
